اسپلیتر فیبر نوری چیست؟
اسپلیتر فیبر نوری یکی از تجیهزات پسیو شبکه فیبر نوری است که نقش بسیار مهمی در تقسیم و مدیریت سیگنالهای نوری ایفا میکند. این دستگاه بهخصوص در شبکههای PON مانند GPON و EPON کاربرد دارد و به انتقال همزمان اطلاعات میان چند مسیر کمک میکند. با استفاده از اسپلیتر که تقسیمکننده نور است، سیگنالها بدون افت کیفیت قابل توجه به بخشهای مختلف شبکه هدایت میشوند و عملکرد شبکههای پرسرعت و پایدار تضمین میشود. این ویژگی باعث میشود زیرساختهای ارتباطی بهتر و کارآمدتر عمل کنند و کاربران تجربه بهتری از خدمات شبکه داشته باشند.
به طور ساده، اسپلیتر فیبر نوری سیگنال ورودی را به چند خروجی تقسیم میکند یا بالعکس، و امکان استفاده بهینه از منابع نوری را فراهم میسازد. این تقسیمبندی باعث میشود شبکه بتواند اطلاعات را به صورت هماهنگ و بدون اختلال به مقصد برساند. علاوه بر این، وجود اسپلیتر در طراحی شبکه باعث افزایش پایداری و کاهش هزینههای نگهداری میشود و پایهای محکم برای توسعه شبکههای پیشرفته فیبری ایجاد میکند.
اسپلیتر فیبر نوری چگونه کار میکند؟
اسپلیتر فیبر نوری ابزاری است که نقش مهمی در تقسیم سیگنالهای نوری بین چند مسیر مختلف دارد. وقتی نور از یک فیبر سینگل مود عبور میکند، تمام انرژی آن در هسته فیبر متمرکز نمیماند و بخشی از آن به لایه پوششی یا cladding نفوذ میکند. اگر دو یا چند فیبر به اندازه کافی نزدیک باشند، این نور پراکنده میتواند به فیبرهای مجاور منتقل شود. به همین ترتیب، اسپلیترها قادر هستند نور را بین چند خروجی تقسیم کنند و بدون نیاز به منابع نوری اضافی، امکان برقراری ارتباط همزمان برای چندین مسیر را فراهم کنند.
طراحی دقیق اسپلیتر و فاصله مناسب بین فیبرها تأثیر مستقیم روی کیفیت تقسیم نور و کارایی شبکه دارد. این تجهیزات به ویژه در شبکههای FTTH و سیستمهای ارتباطی که نیاز به پشتیبانی از چند کاربر دارند اهمیت زیادی دارند. با استفاده از اسپلیترهای مناسب، میتوان سیگنال را با کمترین افت انتقال به مقصد رساند و عملکرد شبکه را بهینه کرد. به همین دلیل، هنگام خرید کابل فیبر نوری باید به کیفیت و سازگاری اسپلیتر نیز توجه ویژه داشت.
تفاوت اسپلیتر فیبر نوری SC/APC و SC/UPC چیست؟
در شبکههای فیبر نوری، بازتابش نور یا اتلاف بازگشتی همواره یک چالش است، چرا که بازتاب زیاد میتواند به منابع نور لیزری آسیب برساند و کیفیت سیگنال را کاهش دهد. برای کاهش این مشکل، از دو نوع کانکتور SC/UPC و SC/APC استفاده میشود. کانکتور UPC با سطح صاف و صیقلی خود، تماس دقیق بین تارهای فیبر ایجاد میکند و میزان بازتابش نور را به حداقل میرساند. این ویژگی باعث میشود که UPC گزینهای مناسب برای شبکههایی باشد که نیاز به انتقال سیگنال پایدار و کمنویز دارند و عملکرد تجهیزات در طول زمان حفظ شود.
کانکتور APC اما با زاویهای ۸ درجه در انتهای فیبر طراحی شده است تا بازتاب نور به منبع لیزر کاهش یابد. این زاویه باعث میشود نور بازتابی به جای برگشت به منبع، به غلاف فیبر هدایت شود و اختلال در سیگنال ایجاد نشود. نصب و نگهداری APC دقت بالایی میطلبد، زیرا کوچکترین آسیب به فرول آن میتواند عملکرد شبکه را مختل کند و نیاز به تعویض کانکتور ایجاد شود، بنابراین مراقبت از آن اهمیت زیادی دارد.
تفاوت اصلی SC/UPC و SC/APC که باید قبل از خرید اسپلیتر فیبر نوری به آن توجه کنید، در نحوه پولیش انتهای فیبر و زاویه اتصال است. UPC برای شبکههای معمولی و کاربردهای عمومی مناسب است، در حالی که APC برای سیستمهایی که حساسیت سیگنال بالاست یا نیاز به جلوگیری از بازتاب شدید دارند، کاربرد دارد. انتخاب درست بین این دو کانکتور به نوع منبع نور، میزان اتلاف قابل قبول و شرایط نصب بستگی دارد تا شبکه با کیفیت بالا و طول عمر تجهیزات تضمین شود و از اختلالهای احتمالی جلوگیری گردد.
انواع اسپلیتر بر اساس شکل ظاهری (پکیجینگ)
در شبکههای فیبر نوری، اسپلیترها بر اساس شکل ظاهری و نوع بستهبندی به دستههای مختلفی تقسیم میشوند و در صورت آگاهی از انواع اسپلیتر نصب، سرویسدهی و نگهداری آنها آسان شود. طراحی پکیجینگ اسپلیترها بر اساس محل نصب، تعداد پورتها و شرایط محیطی انتخاب میشود و هر مدل ویژگیهای خاص خود را دارد. برخی پکیجها مناسب نصب در رک شبکه هستند و برخی دیگر برای فضاهای محدود یا محیطهای شهری طراحی شدهاند. توجه به نوع بستهبندی اسپلیتر، علاوه بر افزایش دوام تجهیزات شبکه، باعث میشود توزیع نور بین خروجیها دقیق و پایدار باقی بماند و از افت سیگنال در فیبر نوری (Insertion Loss) جلوگیری شود.
اسپلیتر فیبر نوری FBT
اسپلیترهای FBT بر پایه تکنولوژی تقسیم تدریجی نور در فیبرهای مجاور ساخته میشوند. در این نوع اسپلیترها، فیبرهای نوری در طول مشخصی کنار هم قرار میگیرند و با اعمال حرارت و کشش کنترلشده، توان نوری بین خروجیها تقسیم میشود. نکته مهم این است که نسبت تقسیم نور در خروجیها میتواند بهطور دستی تنظیم شود و برای شبکههایی که نیاز به نسبتهای متفاوت دارند، مناسب است. این مدل به دلیل سادگی ساخت و هزینه کمتر، در پروژههای کوچک و اقتصادی استفاده میشود، اما محدودیت تعداد خروجیها و حساسیت نسبت به دما از معایب آن بهشمار میرود. عملکرد FBT در محیطهای کنترلشده پایدار باقی میماند و نصب آن نسبتا آسان انجام میگیرد.
در طراحی اسپلیترهای PLC، نور وارد یک موجبر اصلی میشود و سپس از طریق تقسیمکنندههای دقیق، به تمام خروجیها منتقل میگردد. ویژگی بارز این نوع، پخش یکنواخت نور در تمام پورتها و ثبات عملکرد حتی در دماهای مختلف است. اسپلیترهای PLC قابلیت پشتیبانی از تعداد خروجی بالا را دارند و برای شبکههای گسترده PON انتخاب ایدهآلی محسوب میشوند. این مدلها به دلیل ساختار فشرده و امکان نصب آسان در رک یا ماژولها، فضای شبکه را بهینه میکنند. هزینه تولید PLC نسبت به FBT بالاتر است، اما ثبات و دوام طولانیمدت آن ارزش سرمایهگذاری را دارد و عملکرد سیستم را در پروژههای بزرگ تضمین میکند.
اسپلیتر قلمی Steel Tube
اسپلیترهای قلمی دارای بدنهای باریک و خطی هستند که امکان نصب در فضاهای محدود را فراهم میکنند. این نوع اسپلیتر به راحتی داخل قابهای نوری یا مسیرهای باریک کابلکشی قرار میگیرد و اغلب بدون پوشش حفاظتی یا با حداقل محافظ عرضه میشود. طراحی قلمی به کاربران اجازه میدهد تا اسپلیتر را بدون نیاز به تجهیزات حجیم نصب کنند و مدیریت کابلها سادهتر انجام شود. با وجود ظاهر ساده، عملکرد نوری آن مطابق استاندارد است و توانایی تقسیم دقیق نور را دارد.
در نصب اسپلیترهای قلمی باید دقت بالایی داشته باشید، اما برای پروژههایی که محدودیت فضا دارند، بهترین گزینه محسوب میشوند و از انعطاف بالایی در مسیر کابلکشی برخوردار هستند. این دسته از اسپلیتر در انواع مختلفی از جمله سپلیتر نوری 1 به 2، سپلیتر نوری 1 به 4 و غیره تولید و به بازار عرضه میشوند، در قسمت زیر تصویر یک سپلیتر نوری 1 به 64 را درج کرده ایم تا با اسپلیتر قلمی بیشتر آشنا شوید.
اسپلیتر باکسی ABS Box
این نوع اسپلیترها در محفظهای مقاوم از جنس ABS قرار میگیرند که در برابر ضربه، رطوبت و آلودگیهای محیطی محافظت ایجاد میکند. طراحی باکسی موجب میشود تمامی خروجیها و ورودیها در قالب یک ساختار منظم جایگذاری شوند و دسترسی برای تعمیرات و نگهداری آسان گردد. بسیاری از مدلها دارای درب باز و بستهشونده هستند که امکان بازبینی و مدیریت کابلها را راحت میکند. کاربرد اصلی این پکیج در شبکههای شهری و دسترسی است، زیرا احتمال آسیبدیدگی تجهیزات در محیطهای نیمهباز کاهش مییابد. اسپلیترهای باکسی ABS دوام بالایی دارند و نصب آنها سریع انجام میشود و طول عمر تجهیزات افزایش پیدا میکند.
اسپلیتر رکمونت
اسپلیترهای رکمونت به شکل ماژولهای استاندارد طراحی شدهاند و امکان نصب مستقیم در رکهای ۱۹ اینچی را فراهم میکنند. این طراحی باعث میشود که تجهیزات در مراکز داده، اتاقهای ترمینال یا هابهای شبکه بهینه جایگذاری شوند و فضای رک به بهترین شکل استفاده گردد. مدولار بودن این اسپلیترها مدیریت و سرویسدهی را ساده میکند و نصب چندین اسپلیتر در یک شاسی امکانپذیر میشود. ویژگی بارز رکمونت، قابلیت مقیاسپذیری بالاست و برای شبکههایی که رشد پویا دارند، گزینهای مناسب محسوب میشود. این مدل نصب منظم و دسترسی سریع برای سرویسدهی را تضمین میکند و پایداری سیستم را افزایش میدهد.
اسپلیتر کاستی (Cassette Splitter)
آخرین اسپلیتر فیبر نوری که تصمیم داریم معرفی و بررسی کنیم، اسپلیترهای کاستی هستند. این نوع از اسپلیتر فیبر نوری در قالب ماژولهای قابل جابجایی تولید میشوند و داخل سینیهای استاندارد فیبر نوری نصب میگردند. این پکیج دارای مدیریت داخلی فیبر، محافظ خمشی و نگهدارنده مناسب پچکورد فیبر نوری است. کاستها برای پروژههایی که نیاز به تغییر سریع کانفیگ یا ارتقاء دارند، بسیار مناسب هستند و بدون باز کردن ساختار کلی کابلکشی میتوان عملیات تعمیر یا سرویسدهی را انجام داد. کاربرد اصلی اسپلیتر کاستی در ODFها و سینیهای مدیریتی است که امکان سازماندهی دقیق و مرتب کابلها در محیطهای پرتراکم را فراهم میکند.
نحوه محاسبه افت سیگنال در اسپلیتر فیبر نوری
اسپلیتر فیبر نوری دستگاهی است که سیگنال نوری ورودی را بین چند خروجی تقسیم میکند. این اسپلیترها میتوانند یک یا دو ورودی داشته باشند و تعداد خروجیها معمولاً به صورت توان ۲ تعیین میشود، به طوری که n ≤ 7 باشد. برای مثال، اسپلیتر 1:8 یک ورودی و هشت خروجی دارد و چون ۸ برابر ۲ به توان ۳ است، n برابر ۳ خواهد بود. برای محاسبه افت سیگنال در اسپلیترها، معمولاً هر مرحله تقسیم حدود ۳.۵ دسیبل در نظر گرفته میشود. بنابراین برای اسپلیتر 1:8، افت کل برابر ۳ × ۳.۵ یعنی ۱۰.۵ دسیبل است. برای اسپلیتر 1:128 نیز افت معادل ۲۴.۵ دسیبل خواهد بود. در ادامه یک جدول درج خواهیم کرد و در آن محاسبه افت سیگنال در اسپلیتر فیبر نوری مختلف را درج خواهیم کرد تا شما در یک نگاه، اطلاعات لازم را به دست بیاورید.
| نوع اسپلیتر | تعداد خروجی | n (توان ۲) | افت سیگنال در فیبر نوری (dB) |
| اسپلیتر فیبر نوری 1:2 | 2 | 1 | 3.5 |
| اسپلیتر فیبر نوری 1:4 | 4 | 2 | 7.0 |
| اسپلیتر فیبر نوری 1:8 | 8 | 3 | 10.5 |
| اسپلیتر فیبر نوری 1:16 | 16 | 4 | 14.0 |
| اسپلیتر فیبر نوری 1:32 | 32 | 5 | 17.5 |
| اسپلیتر فیبر نوری 1:64 | 64 | 6 | 21.0 |
| اسپلیتر فیبر نوری 1:128 | 128 | 7 | 24.5 |
راهنمای انتخاب و خرید اسپلیتر مناسب
انتخاب و خرید اسپلیتر مناسب باید بر اساس اندازه پروژه و نیاز کاربران انجام شود تا بهترین عملکرد و بیشترین صرفهجویی حاصل شود. اسپلیترهای نوری به دو نوع FBT و PLC تقسیم میشوند. نوع FBT برای پروژههای کوچک و شبکههای ساده مناسب است، زیرا هزینه کمتری دارد و امکان تقسیم سیگنال به نسبتهای خاص را فراهم میکند، اما در پروژههای بزرگ و با تعداد زیاد خروجی، یکنواختی و کیفیت سیگنال کاهش مییابد. در مقابل، اسپلیتر PLC با فناوری موجبر تخت، تقسیم دقیق و یکنواخت سیگنال را تضمین میکنند، افت کمتری دارند و برای شبکههای FTTH و PON که تعداد واحدها زیاد است، انتخاب بهتری هستند. برای پروژه ۱۶ واحدی، اگر کیفیت سیگنال و توسعه آینده اهمیت دارد، خرید اسپلیتر قلمی فیبر نوری 16*1 SC UPC توصیه میشود، اما اگر بودجه محدود باشد و شبکه ساده باشد، خرید اسپلیتر کاستی FBT نیز میتواند نیازها را برآورده کند و انتخاب مقرونبهصرفهای باشد.
محل نصب اسپلیتر در شبکه FTTH کجاست؟
در شبکه FTTH، اسپلیتر نوری نقش حیاتی در تقسیم سیگنال فیبر به چندین مشترک دارد. این قطعه معمولاً بین دستگاه OLT در مرکز شبکه و ONT در منزل مشترکها قرار میگیرد و باعث میشود یک سیگنال نوری به چند مسیر تقسیم شود. بسته به طراحی شبکه، محل نصب اسپلیتر متفاوت است، اما بیشتر در نقاط توزیع میانی قرار میگیرد تا دسترسی و نگهداری آن سادهتر باشد.
معمولاً اسپلیترها داخل باکسهای مخصوص مانند Fiber Access Terminal (FAT) یا Optical Distribution Box (ODB) نصب میشوند. داخل این باکسها، کابلهای ورودی از OLT به اسپلیتر متصل شده و کابلهای خروجی به واحدهای مسکونی هدایت میشوند و در نهایت به مودم فیبر نوری متصل میگردند. این روش نصب باعث نظم در کابلکشی و محافظت از تجهیزات اکتیو میشود و مدیریت شبکه را بسیار آسانتر میکند.
نتیجه گیری
اسپلیتر فیبر نوری ابزاری کلیدی در مدیریت شبکههای فیبری است. با انتخاب نوع مناسب و نصب درست، میتوان سیگنالها را بدون افت و اختلال به مقصد رساند و شبکهای پایدار و قابل توسعه داشت. انواع مختلف اسپلیتر مانند قلمی، باکسی، رکمونت و کاستی هرکدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند و توجه به کانکتورها و نسبت تقسیم نور اهمیت زیادی دارد. آشنایی با این تجهیزات به شما کمک میکند شبکهای سریع، مطمئن و بهینه داشته باشید و سرمایهگذاری خود را هوشمندانه انجام دهید. در نهایت پیشنهاد میکنیم برای استعلام قیمت اسپلیتر فیبر نوری و دریافت مشاوره رایگان با شماره 02135000020 تماس بگیرید، در این صورت میتوانید اسپیلتر فیبر نوری را بر اساس نیاز پروژه خریداری کنید.
سوالات متداول
اسپلیتر فیبر نوری یک قطعه پسیو است که سیگنال نوری ورودی را بین چند خروجی تقسیم میکند. این تقسیم نور باعث استفاده بهینه از منابع نوری، کاهش افت سیگنال و انتقال همزمان اطلاعات به چند مسیر میشود و عملکرد شبکه را پایدار و سریع نگه میدارد.
هر مرحله تقسیم نور در اسپلیتر حدود ۳.۵ دسیبل افت دارد. برای مثال، اسپلیتر 1:8 سه مرحله تقسیم دارد که افت کل آن ۱۰.۵ دسیبل میشود. محاسبه افت کمک میکند شبکه بهینه باشد و سیگنال بدون اختلال و کاهش کیفیت به مقصد برسد.
انتخاب اسپلیتر مناسب به نوع پروژه، تعداد خروجیها، کیفیت سیگنال، نوع کانکتور و فناوری تقسیم نور بستگی دارد. توجه به این نکات باعث شبکه پایدار، بهینه و قابل توسعه میشود و کمک میکند سرمایهگذاری شما در تجهیزات شبکه هوشمندانه و مقرونبهصرفه باشد.
خیر، اسپلیترها فقط مخصوص FTTH نیستند. آنها در شبکههای GPON، EPON و مراکز داده نیز استفاده میشوند و در هر جایی که نیاز به تقسیم نور میان چند مسیر باشد، کاربرد دارند. این انعطاف باعث میشود در شبکههای مختلف قابل استفاده باشند.
پارامترهایی مثل افت سیگنال، یکنواختی تقسیم نور، تلفات بازگشتی و ضریب وابسته به قطبش از مهمترین عوامل کیفیت اسپلیتر هستند. بررسی این مشخصهها قبل از خرید باعث میشود شبکه پایدار، با سیگنال باکیفیت و طول عمر تجهیزات بالاتر باشد.
بله، نوع مناسب اسپلیتر مانند باکسی یا رکمونت با طراحی مقاوم در برابر رطوبت، گرد و غبار و ضربه، میتواند در محیطهای سخت و باز هم عملکرد پایدار داشته باشد.









دیدگاه شما
پس بطور کلی باعث کاهش سرعت مشترکین هم میشه یه جورایی باعث میشه سرعت اینترنت تقسیم شه،درسته؟
ممنون از شما که این مطالب رو به این شیوایی اینجا اوردین که یکی مثل من کاملا آگاه بشه در این ضمینه
خداوند سلامتی بهتون بده و حافظتون باشه
سلام وقت بخیر
خیلی ممنون
خوشحالم که مقاله برای شما مفید واقع شده