شبکه چیست؟ آشنایی با انواع آن

شبکه چیست؟

شبکه چیست؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا باید بدانیم شبکه از چه اجزایی تشکیل شده. همانطور که می‌دانید یک شبکه، لپ تاپ و کامپیوتر ها، تلفن‌های همراه، تجهیزات جانبی و حتی دستگاه‌های اینترنت اشیاء (IoT) را به یکدیگر متصل می‌کند. سوئیچ‌‌ها، روتر و نقاط اکسس پوینت‌های بی‌سیم جزء دستگاه‌های اصلی شبکه‌سازی محسوب می‌شوند. از طریق این تجهیزات، دستگاه‌های موجود در شبکه شما می‌توانند با یکدیگر و در عین حال با شبکه‌های دیگر، نظیر اینترنت، ارتباط برقرار کنند.کارشناسان برقچی در این مقاله قصد دارند تا به صورت کامل این موضوع را بررسی کنند، پس تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

فهرست: 

شبکه چیست و انواع آن کدامند؟

شبکه در لغت به گروهی از افراد یا اشیاء گفته می شود که می توانند با هم ارتباط برقرار کنند و اطلاعات را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. اما در مفاهیم فناوری اطلاعات به شبکه کامپیوتری و یا شبکه دیتا به اختصار شبکه گفته می‌شود. به این معنی که کامپیوترها، ابزار و اشیایی هستند که اطلاعات را به شکل قابل فهم به اشتراک می‌‎گذارند. به بیانی ساده‌تر، یک شبکه کامپیوتری، شامل گروهی از سیستم‌های کامپیوتری و دیگر تجهیزات سخت افزاری کامپیوتری می‌باشد که از طریق کانال‌های ارتباطی به یکدیگر متصل می‌شوند تا ارتباطات و اشتراک گذاری منابع اطلاعاتی را در بین طیف وسیعی از کاربران ایجاد کنند.

انواع شبکه براساس وسعت:

در این بخش از مقاله قصد داریم 3 تا از رایج ترین انواع شبکه کامپیوتری براساس وسعت و گستردگی را بررسی کنیم.

  • Local Area Network (شبکه محلی): شبکه اترنت LAN رایج ترین شبکه محلی است که برای کار در یک منطقه جغرافیایی بسیار کوچک مانند دفتر، ساختمان و… طراحی شده است. که دستگاه‌ها می‌توانند از طریق کابل اترنت یا Wi-Fi متصل شوند.
  • Wide Area Network (شبکه گسترده): WAN مخفف عبارت Wide Area Network است که از به هم پیوستن چند شبکه LAN به وجود می‌آید. این نوع از شبکه، مناطق بزرگ جغرافیایی، از جمله شهر، استان یا کشور را پوشش می‌دهد. با وجود شبکه‌های WAN، امکان اتصال شبکه‌های LAN به آن فراهم می‌شود.
  • Metropolitan Area Network  (شبکه شهری): MAN مخفف عبارت Metropolitan Area Network است و گستردگی آن به اندازه یک شهر یا مساحتی بزرگ را در محدوده شهر دارد. برای مثال اتصال شعبات یک موسسه به شعبه‌های دیگر در محدوده شهری و شبکه تلویزیون کابلی نمونه‌ای از شبکه MAN هستند.
شبکه چیست؟
شبکه چیست؟

انواع شبکه براساس کارکرد:

در این بخش به بررسی انواع شبکه از لحاظ کارکرد می‌پردازیم.

شبکه‌های Peer to Peer:

در این نوع از شبکه‌ها هیچ مدیریت متمرکزی وجود ندارد و کلاینت‌ها به طور مستقیم به یکدیگر متصل شده‌اند. در این شبکه‌ها هیچ سروری وجود ندارد و هر کلاینت می‌تواند هم نقش سرور را ایفا کند و هم نقش کلاینت. شبکه های peer to peer که برای محیط هایی با کمتر از 10 کلاینت استفاده می‌شود، هزینه راه اندازی نسبتاً کمی دارند. هدف اصلی این نوع شبکه های کامپیوتری ایجاد ارتباط بین سیستم‌ها و دستگاه‌های دیجیتال و اشتراک گذاری فایل و دیتا است.

شبکه‌های client/server:

این شبکه ها معمولاً در محیط های بزرگ راه اندازی می‌شوند که دو نقش client به عنوان سرویس گیرنده و کاربر شبکه و نقش server به عنوان سرویس دهنده مطرح است. در شبکه های کلاینت سروری، سرورها، محلی برای ذخیره تمام فایل‌های شبکه هستند و همه کاربران شبکه دارای سطح دسترسی معین هستند.

شبکه domain:

شبکه های Domain از خانواده شبکه های کلاینت سروری هستند که کاربران می‌توانند از سرویس های شبکه استفاده کنند. مدیران شبکه می‌توانند به راحتی تمام کاربران را مدیریت کرده و امنیت و پایداری شبکه را تامین کنند. در حقیقت کامپیوترها و دستگاه‌های دیجیتال در این نوع شبکه عضو دامین می‌شوند و نام و آدرسی تحت نام دامین دریافت می‌کنند.

کاربرد شبکه چیست؟

کاربرد شبکه، راه اندازی شبکه های کامپیوتری و برقراری ارتباط بین سیستم ها است. کاربران شبکه می‌توانند داده‌ها و دستگاه‌هایی مانند پرینتر را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. مدیران IT می‌توانند به راحتی تعداد زیادی از کامپیوتر‌ها را مدیریت کنند و سیاست‌های خود را اعمال کنند.

توپولوژی شبکه و انواع آن

به نحوه قرارگیری و معماری فیزیکی اجزا شبکه و چگونگی اتصال آن‌ها به یکدیگر، توپولوژی یا همبندی شبکه می‌گویند. یکی از عناصر مهم در طراحی و معماری یک شبکه، توپولوژی است و قبل از راه اندازی شبکه باید به معماری شبکه توجه داشت.

انواع توپولوژی:

در این بخش به بررسی انواع توپولوژی های شبکه می‌پردازیم.

  • Mesh Topology یا توپولوژی مش
  • Star Topology یا توپولوژی ستاره‌‌ای
  • Bus Topology یا توپولوژی خطی
  • Ring Topology یا توپولوژی حلقه‌‌ای
  • Hybrid Topology یا توپولوژی ترکیبی
  • Tree Topology یا توپولوژی درختی

توپولوژی مش

در این نوع توپولوژی دستگاه‌ها به صورت نقطه‌ای به هم متصل می‌شوند، تمامی نودهای شبکه با هم در ارتباط هستند. برای انتقال داده روی توپولوژی مش از دو روش مسیریابی و سیلابی استفاده می‌شود. در روش مسیریابی داده‌ها براساس منطق مسیریابی شبکه کوتاه‌ترین فاصله بین مبدا و مقصد را مشخص و از آن برای انتقال اطلاعات استفاده می‌کنند ولی در روش سیلابی داده‌های مشابه به تمام سیستم‌های عضو شبکه ارسال می‌شوند.

توپولوژی خطی

درتوپولوژی خطی انتقال اطلاعات در لحظه فقط در یک جهت انجام می‌شود. هر نود شبکه به یک کابل متصل است.

توپولوژی ستاره‌ای

در توپولوژی ستاره، همه تجهیزات و کلاینت‌ها به یک دستگاه مرکزی که معمولا سوییچ، هاب یا سرور است متصل می‌شوند. اگر ارتباط یکی از گره‌ها با سرور مرکزی قطع شود، شبکه به کار خود ادامه می‌دهد، اما اگر سوئیچ یا سرور مرکزی از کار بیافتد، شبکه از کار می‌افتد.

توپولوژی حلقه‌ای

در توپولوژی شبکه حلقه‌‌ای، ارتباط هر دستگاه با دو دستگاه در دو طرف آن است که در نهایت ساختار یک حلقه را تشکیل می دهد. به همین دلیل این توپولوژی به عنوان توپولوژی حلقه‌‌ای شناخته می‌شود.

توپولوژی ترکیبی

از ترکیب دو یا چند توپولوژی، توپولوژی شبکه ترکیبی ساخته می‌‌شود. به عنوان مثال ترکیبی از توپولوژی ستاره‌‌ای و مش به عنوان توپولوژی ترکیبی شناخته می شود. توپولوژی ترکیبی در واقع ارتباط بین پیوندها و گره های مختلف برای انتقال داده است.

توپولوژی درختی

این توپولوژی یک دستگاه مرکزی دارد و تمام دستگاه‌های شبکه با نظم خاصی به دستگاه مرکزی متصل می‌شوند. توپولوژی درختی در شبکه‌های بزرگ کاربرد دارد و نسبت به توپولوژی خطی و ستاره‌ای دستگاه‌های بیشتری را شامل می‌شود.

چرا عملکرد شبکه مهم است؟

شبکه ای که به درستی راه اندازی شده باشد، از طریق عملکرد فناوری، کاهش هزینه‌های کلی و امکان تمرکز بر منابع IT داخلی شما، به بهبود مشاغل شما کمک می‌کند تا بتوانید به جای ایجاد و مدیریت زیرساخت های شبکه، روی ابتکارات رشد کسب و کار تمرکز کنید.

عوامل تاثیر گذار بر عملکرد شبکه‌ها:

  • تعداد دستگاه‌های موجود در شبکه
  • پهنای باند محیط انتقال
  • نوع ترافیک شبکه
  • تأخیر شبکه
  • تعداد خطاهای انتقال

سوئیچ‌ها، روترها و Access point های بی‌سیم

برای پدرک بهتر و پاسخ به سوال شبکه سازی چیست؟ باید بداینم که در یک شبکه، سوئیچ‌ شبکه، روتر‌ها و اکسس پوینت‌های بی‌سیم، عملکردهای بسیار متفاوتی با یکدیگر دارند.

سوئیچ‌ها

سوئیچ‌ شبکه مبنای اصلی اغلب شبکه‌های تجاری بوده که به‌عنوان یک کنترلر عمل کرده و کامپیوترها، چاپگرها و سرورها را در یک ساختمان یا یک مجموعه به یکدیگر متصل می‌کند. در واقع سوئیچ‌ها امکان تبادل اطلاعات تجهیزات موجود در یک شبکه و همین طور شبکه‌های دیگر را با ایجاد شبکه‌ای از منابع اشتراکی، فراهم می‌کنند. به این ترتیب، با اشتراک‌گذاری اطلاعات و تخصیص منابع در هزینه‌ها صرفه‌جویی کرده و بهره‌وری را افزایش می‌دهند.

سوئیچ غیرقابل‌تنظیم
سوئیچ غیرقابل‌تنظیم

به طور کلی دو نوع سوئیچ «قابل‌تنظیم» و «غیرقابل‌تنظیم» وجود دارد که بسته به الزامات و نیازمندی‌های شبکه انتخاب می‌شوند.


حتما بخوانید: سوئیچ شبکه چیست ، آشنایی با انواع سوئیچ شبکه


  • سوئیچ غیرقابل‌تنظیم را کافی‌ است از جعبه خارج کرده و به شبکه متصل کنید؛ اما در عین قابلیت تنظیمات و پیکربندی ندارد. این سوئیچ‌ها به طور معمول در شبکه‌های خانگی و اداری کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرند.

    سوئیچ غیرقابل‌تنظیم
    سوئیچ غیرقابل‌تنظیم
  • سوئیچ قابل‌تنظیم قابلیت پیکربندی داشته و شما می‌توانید آن را در محل یا از راه دور تنظیم کنید تا کنترل بیشتری بر روی ترافیک شبکه و دسترسی به آن داشته باشید.

روترها

روترها (routers) چند شبکه مختلف را به یکدیگر متصل می‌کنند. بنابراین، کامپیوترهای موجود در این شبکه‌ها را نیز می‌توان با استفاده از روتر به اینترنت متصل کرد. در واقع روتر امکان استفاده اشتراکی از یک اتصال اینترنت را برای تمامی کامپیوترهای موجود در شبکه فراهم کرده و به این طریق در هزینه‌ها صرفه‌جویی می‌کند.
به طور دقیق‌تر، روتر به‌عنوان یک توزیع‌کننده (dispatcher) عمل کرده و با تجزیه و تحلیل داده‌هایی که در شبکه ارسال می‌شوند، بهترین مسیر را برای انتقال آنها انتخاب می‌کند.

روترها
روترها

روترها امکان ارتباط کسب و کار شما را با سراسر جهان فراهم کرده و تاحدودی از اطلاعات شما در مقابل تهدیدات امنیتی محافظت می‌کنند. این دستگاه‌ها حتی می‌توانند تصمیم بگیرند که کدام کامپیوتر برای دریافت اطلاعات نسبت به کامپیوترهای دیگر در اولویت قرار داشته باشد.


حتما بخوانید: روتر چیست؟ آشنایی با روتر و کاربرد آن در شبکه


روترها از ویژگی‌هایی فراتر از عملکردهای شبکه‌سازی پایه برخوردار بوده که موجب تسهیل و ایمنی بیشتر در فرآیند شبکه‌سازی می‌گردند. به‌عنوان مثال شما می‌توانید بسته به نیازمندی‌های خود یک روتر را با قابلیت ایجاد یک «شبکه اختصاصی مجازی» (VPN)، «فایروال» یا یک سیستم ارتباطی «پروتکل اینترنت» (IP) انتخاب کنید.

 اکسس پوینت

یک اکسس پوینت امکان اتصال دستگاه‌ها به شبکه بی‌سیم را بدون استفاده از کابل فراهم می‌کند. شبکه‌های بی‌سیم به سادگی امکان آنلاین کردن دستگاه‌های جدید را به وجود آورده و پشتیبانی انعطاف‌پذیری از کاربران سیار انجام می‌دهند.

در واقع، اکسس پوینت مانند یک «تقویت‌کننده» (amplifier) برای شبکه شما عمل می‌کند. در حالی که یک روتر پهنای‌باند را در اختیار شبکه قرار می‌دهد، اکسس پوینت این پهنای‌باند را به‌گونه‌ای گسترس می‌دهد که شبکه بتواند از دستگاه‌های متعددی پشتیبانی کرده و این دستگاه‌ها قادر به دسترسی به شبکه از مسافت‌های دورتر باشند.

باید توجه داشته باشید که Access point مفهومی گسترده‌تر از توسعه ساده وای‌فای (Wi-Fi) است. در حقیقت، اکسس پوینت اطلاعات مفیدی در مورد دستگاه‌های موجود در شبکه ارائه کرده، قابلیت ایجاد امنیت کنش‌گرایانه (ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻋﻤﻠﻴﺎﺕ پیش‌گیرانه ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻭﻗﻮﻉ ﻳﮏ ﻣﺸﮑﻞ ﺧﺎﺹ ﺍﻣﻨﻴﺘﻲ) داشته و کاربردهای عملی دیگری نیز دارد.


حتما بخوانید: نحوه تغییر رمز وای فای


نکته: اکسس پوینت‌ها از استاندارهای مختلف IEEE پشتیبانی می‌کنند. هر استاندارد در واقع یک اصلاحیه است که به مرور زمان و کسب تجربه، تصویب شده است. این استانداردها در فرکانس‌های مختلف عمل کرده، پهنای‌باندهای متفاوتی را ارائه کرده و از تعداد کانال‌های مختلفی پشتیبانی می‌کنند.

شبکه‌ بی‌سیم

برای راه‌اندازی یک شبکه بی‌سیم شما چهار گزینه (روش استقرار) در اختیار دارید که در ادامه هر یک از آن‌ها را برای شما معرفی می‌کنیم. هر گزینه دارای ویژگی‌هایی است که بسته به راه حل‌ انتخابی شما، بهتر عمل خواهد کرد.

روش تکنولوژی Cisco Mobility Express

تکنولوژی «پویایی سریع» (Mobility Express) یک راه‌حل بی‌سیم ساده و کارآمد برای سازمان‌های کوچک و متوسط محسوب می‌شود که دارای ویژگی‌های پیشرفته سیسکو است. این تکنولوژی بهترین ویژگی‌های سوییچ‌های سیسکو را دارا می‎باشد. تنظیمات پیش‌فرض، امکان استقرار سریع و بدون‌دردسر Wi-Fi را ایجاد کرده که می‌تواند ظرف چند دقیقه عملیاتی ‌شود. در نتیجه این راه‌حل برای شبکه‌های تجاری کوچک، کاملاً مناسب است.

سیسکو
سیسکو

روش استقرار مرکزی

«استقرار مرکزی» (centralized deployments) به‌عنوان رایج‌ترین نوع شبکه‌های بی‌سیم محسوب شده و به‌طور سنتی در مجموعه‌هایی مورد استفاده قرار می‌گیرد که ساختمان‌ها و شبکه‌ها در نزدیکی یکدیگر قرار دارند. این راه حل، شبکه بی‌سیم را یکپارچه کرده و در نتیجه ارتقاء آن را ساده‌تر و عملکردهای پیشرفته بی‌سیم را تسهیل می‌کند. کنترلرها براساس خصوصیات مجموعه و ساختمان‌ها در نظر گرفته شده و در یک مکان به‌صورت متمرکز نصب می‌شوند.

روش استقرار همگرا

«استقرار همگرا» (converged deployment) برای مجموعه‌ها یا ادارات کوچک مورد استفاده قرار میگیرد، موجب هماهنگی و سازگاری در ارتباطات بی‌سیم و باسیم می‌شود. این روش، ارتباطات باسیم و بی‌سیم در یک دستگاه شبکه مانند یک سوئیچ دسترسی را همگرا کرده و وظایف سوئیچ و کنترلر بی‌سیم را به‌طور توأم انجام می‌دهد.


حتما بخوانید: رادیو وایرلس چیست و چه کاربرد هایی دارد؟


روش استقرار مبتنی بر ابر

این سیستم از «ابر» (cloud) برای مدیریت دستگاه‌های شبکه مستقر (براساس خصوصیات فیزیکی) در مکان‌های مختلف استفاده می‌کند. استقرار مبتنی بر ابر نیازمند دستگاه‌های مدیریت ابری شرکت Meraki بوده که اخیراً تحت تملک شرکت سیسکو درآمده است. از طریق داشبوردهای این دستگاه‌ها قابلیت نظارت کامل بر شبکه فراهم می‌شود.

سخن پایانی:

با توجه به بررسی مفهوم شبکه، انواع مختلف توپولوژی شبکه، کارکرد و اهمیت آن در این مقاله شما می‌توانید با در نظر گرفتن ساختار هرکدام از انواع توپولوژی‌‌ شبکه، اقدام به شبکه کردن سیستم‌‌های خود نمائید. همچنین اگر هر کدام از ساختارهای شبکه را متناسب با اهداف و کسب و کار خود انتخاب کنید، می‌‌توانید سیستم‌‌های کامپیوتری خود را شبکه کرده و به اشتراک گذاری و انتقال اطلاعات بپردازید.

اشتراک
اطلاع از
guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
دیدن همه دیدگاه ها